مقدمه:

اهميت برنامه ريزي براي بازاريابي در چند سال اخير رشد فزاينده اي داشته است. در بازاريابي ابتدا بايد هويت هر مشتري را مشخص نموده و خصوصيات هر يک از آنها را بطور مجزا مورد بررسي قراردهيد. هرچه ميزان ارتباط برقرارشده ميان شما و مشتريتان نزديکتر و صميمي تر باشد به همان نسبت مي توانيد آنها را به سازمان خود وابسته سازيد. برقراري اين ارتباط صميمي نيازمند کسب اطلاعات دقيق از مشتريانتان مي باشد.
بازاريابي اينترنتي – بازاريابي الکترونيک - امکانات و تسهيلات جديدي را براي رسيدن به اين هدف فراهم آورده است.
بازاريابي الکترونيک فرآيندي بيشتر از بازاريابي سنتي از طريق فناوري اينترنت مي باشد. اين روش ارتباط دوجانبه ميان شما و مشتريانتان برقرار مي نمايد.
اين نوشته سعي دارد در باره اينکه " بازاريابي الکترونيک چيست؟ " و " چه امکاناتي را در اختيار سازمانها مي گذارد" و نيز "چگونه ارتباط متقابل شما و مشتري را حفظ خواهد نمود؟ " توضيحاتي ارائه داده و عواملي را که در بازاريابي الکترونيک اهميت دارند را معرفي نمايد.

بازاريابي الکترونيک چيست ؟

چگونه مشتري جديدي پيدا کنيم ؟ (جذب مشتري) و چگونه اين مشتري جديد را حفظ کنيم؟(حفظ مشتري). اينها سوالاتي هستند که در بازاريابي الکترونيک مطرح مي باشند.
بازاريابي الکترونيک همان اهداف بازاريابي سنتي را دنبال مي کند با اين تفاوت که بازاريابي الکترونيک با بکارگيري ابزارها و روشهاي بديع فناوري نوين به دنبال نوآوري مي باشد.
مي توان بازاريابي الکترونيک را اينگونه تعريف نمود:
اداره ارتباط متقابل مشتري در يک محيط پيشرفته رسانه اي به منظور کسب سود براي شخص يا سازمان مربوطه.

بازاريابي الکترونيکي يک عملکرد مجزا که منحصرا" با فروش محصولات و خدمات ارتباط دارد نبوده بلکه فرآيندي مديريتي است براي اداره نمودن ارتباط ايجاد شده ميان سازمان و مشتري. عملکرد بازاريابي الکترونيک را مي توان در سه بخش زير معرفي و دسته بندي نمود:
1- يکپارچگي : بازاريابي الکترونيک تمامي مراحل فروش توسط شرکت و همچنين فروش از طريق نمايندگي ها ي شرکت را در بصورت يک فرآيند يک پارچه دربر مي گيرد.
2- ميانجي گيري(واسطه گيري) : بازارايابي الکترونيک ميزان نياز و خواسته مشتريان شرکت را با ميزان توليد و ظرفيت ارائه خدمات توسط شرکت کنترل مي کند.
3- واسطه گري : بازاريابي الکترونيک ميان بخشهاي مختلف شرکت از جمله بخشهاي مالي و سرمايه گذاران خارجي نقش واسطه را ايفا مي کند.

براي درک بهتر نکات کليدي بازاريابي الکترونيک لازم است ارتباطات متقابل مشتري و سازمان تماما" مورد بررسي قرار گيرد.
چرخه بازاريابي الکترونيک شامل چهار مرحله اصلي مي باشد:
1- تهيه و تدارک
2- ارتباط
3- نقل و انتقال
4- خدمات پس از فروش

در مرحله تهيه و تدارک سازمان مي بايست نيازها و خواسته هاي مشتريان را تعيين نمايد. سازمان جهت توليد محصولات و يا ارائه خدمات خود نيازمند تجزيه و تحليل نيازهاي مشتريان مي باشد و اين عمل از طريق تفکيک مشتريان صورت خواهد گرفت.
زماني که محصول ( يا خدمت ) مطابق سليقه و خواسته مشتري طراحي شد مرحله  ارتباط آغاز مي شود. براي شرکت (سازمان) ضروري است در مورد ارائه کالاي مورد نظر به مشتري با او مکاتبه نمايد.

مرحله ارتباط داراي چهار زير مجموعه ميباشد که مخفف آن کلمه AIDA مي باشد (Attention توجه – Information اطلاعات – Desire خواست و علاقه – Action عملکرد) . ارتباط متقابل ميان شما و مشتري در طول مرحله ارتباط بايد بسيار نزديک و صميمي باشد.
سازمان بايد در ابتدا نظرات مشتريان را در رابطه بامحصولات وخدمات جديدي كه ارائه نموده است جلب نمايد. تبليغ از طريق بنر وسيله اي مناسب براي جذب مشتريان مي باشد. براي موفقيت دراين روش بايد بنرهاي طراحي شده قدرت جلب نظر مشتري را داشته باشند.
پس از اين مرحله ، سازمان بايد اطلاعات مورد نياز را در اختيار مشتري قراردهد تا او نظرات خود را درمورد محصولات و خدمات ارائه شده مطرح نمايد. مشتري بايد قدرت انتخاب اطلاعات مورد نياز خود را از ميان عنوان هاي مختلف داشته باشد.
شركت (سازمان) بايد براي خريد محصولات و خدمات جديد در مشتري انگيزه لازم را ايجاد نمايد. براي رسيدن به اين هدف مي توان از كليه امكانات رسانه اي موجود در اينترنت بهره جست.
فرآيندهاي فوق منجر به خريداري محصول يا سفارش خدمتي از سوي مشتري مي گردد.(آغاز حركت!)
زمانيكه مشتري تصميم به خريداري محصول (يا سفارش خدمتي) گرفت بايد ارتباط مستقيم ميان او و بخش فروش شركت برقرار شود.
اگر دو مرحله اول با موفقيت پشت سر گذاشته شوند ، مشتري محصول يا خدمتي را كه ارائه مي دهيد خريداري خواهد نمود.
مرحله تحويل كالا (خدمات) نيز اهميت بسزايي درفرآيند بازاريابي شما دارد (مكانيزم مطمئن براي پرداخت پول توسط خريدار و همچنين تحويل بموقع سفارش به مشتري).
پس از فروش محصول (يا خدمات) نبايد فعاليت هاي بازاريابي قطع گردند. در مرحله خدمات پس از فروش تلاش براي ايجاد ارتباط ميان مشتري و فروشنده مي باشد. جذب مشتري جديد مشكل تر و پرهزينه تر از نگهداري و حفظ مشتريان قبلي مي باشد.